Παθήσεις των Σιελογόνων Αδένων 

 

Ο σίελος (σάλιο) είναι απαραίτητος για τις λειτουργίες της ομιλίας και της κατάποσης και παίζει σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της στοματικής υγείας, διατηρώντας την ακεραιότητα του στοματικού βλεννογόνου. Περιέχει ποικιλία πρωτεϊνών με αντιμικροβιακή δραστικότητα καθώς και άλατα και μέταλλα, συμπεριλαμβανομένου και του φθορίου. Ακόμη, δρα ως ρυθμιστικό διάλυμα και είναι επομένως σημαντικό για τον έλεγχο της τερηδόνας και της περιοδοντικής νόσου.

Το σάλιο παράγεται από τα τρία ζεύγη των μειζόνων σιελογόνων αδένων, την παρωτίδα στην προωτιαία χώρα και τον υπογνάθιο και τον  υπογλώσσιο σιελογόνο αδένα στο έδαφος του στόματος. Επιπρόσθετα, υπάρχουν 200 ελάσσονες σιελογόνοι αδένες στο βλεννογόνο του στόματος, της σκληρής  και μαλακής  υπερώας, της παρειάς, των χειλέων και του εδάφους του στόματος. 

Οι σιελογόνοι αδένες μπορεί να εμπλακούν σε πολλές παθολογικές εξεργασίες όπως συγγενείς ανωμαλίες, λοιμώξεις και άλλες φλεγμονώδεις εξεργασίες, απόφραξη του εκφορητικού πόρου, όγκοι και εκφυλιστικές αλλοιώσεις. Τα συνηθέστερα προβλήματα της κλινικής πράξης προκαλούνται από φλεγμονές, λιθίαση του πόρου, καλοήθεις και κακοήθεις όγκους και αυτοάνοσα νοσήματα. 

 

Φλεγμονές 

Ο ιός της επιδημικής παρωτίτιδας είναι η συχνότερη αιτία φλεγμονής των σιελογόνων αδένων.  Η μικροβιακή μόλυνση των μειζόνων σιελογόνων αδένων είναι συνήθως ανιούσα από μικρόβια του στόματος, μέσω του εκφορητικού πόρου. Συχνά παρουσιάζονται υποτροπές, ιδιαίτερα σε σιαλολιθίαση, σε αδένες που έχουν υποστεί ακτινοβολία και σε ασθενείς με προβλήματα γενικής υγείας.

 

 

 

 

 

Όγκοι 

Τόσο οι μείζονες όσο και οι ελάσσονες σιελογόνοι αδένες μπορούν να προσβληθούν από μια μεγάλη ποικιλία τόσο καλοήθων όσο και κακοήθων όγκων. Οι καλοήθεις αποτελούν την πλειοψηφία τους, μπορούν όμως να μεγαλώσουν πάρα πολύ , φτάνοντας τερατώδεις διαστάσεις.

Οι κακοήθεις όγκοι των σιελογόνων αδένων αποτελούν το 2% όλων των καρκίνων.  Η αντιμετώπιση των όγκων των σιελογόνων αδένων απαιτεί εξειδικευμένες χειρουργικές ικανότητες λόγω της γειτνίασης των εγκεφαλικών νεύρων και της επιθετικής συχνά φύσης των νεοπλασμάτων. Συχνά απαιτείται συνδυασμός χειρουργικής και ακτινοθεραπείας για τον έλεγχο της νόσου.

 

Εκφυλιστικές Νόσοι 

Οι σιελογόνοι και οι δακρυϊκοί αδένες μπορούν να προσβληθούν από ένα αυτοάνοσο νόσημα, το σύνδρομο Sjogren το οποίο προκαλεί ξηροστομία και ξηροφθαλμία. Το σύνδρομο συνοδεύεται συχνά από ρευματοειδή αρθρίτιδα ή συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Λόγω της έλλειψης σιέλου, οι ασθενείς με σύνδρομο Sjogren αναπτύσσουν σοβαρά στοματικά προβλήματα και περίπου το 10% από αυτούς αναπτύσσει non-Hodgkin λέμφωμα. Οι ασθενείς αυτοί λοιπόν απαιτούν συχνότατη και λεπτομερή παρακολούθηση για την έγκαιρη διάγνωση του λεμφώματος σε πολύ πρώιμο στάδιο, όταν η θεραπεία είναι αποτελεσματική.

Σιαλολιθίαση  

Λίθοι μπορούν να σχηματιστούν μέσα στο παρέγχυμα και τους εκφορητικούς των μειζόνων σιελογόνων αδένων με μηχανισμό παρόμοιο με αυτό των χολολίθων και των λίθων νεφρών και ουρητήρων. Προκαλούν απόφραξη της ροής του σιέλου με χαρακτηριστικό πόνο και οίδημα την ώρα των γευμάτων. Αν η απόφραξη συνεχιστεί, επέρχεται καταστροφή του αδενικού παρεγχύματος και συχνά απαιτείται αφαίρεση του αδένα. Απόφραξη των ελασσόνων σιελογόνων αδένων είναι δυνατόν να συμβεί, προκαλώντας βλάβες στα χείλη και τις παρειές που μοιάζουν με κύστεις.

  • HAOMS Facebook page
  • YouTube Social  Icon
  • HAOMS Twitter page
Αρχεία Ελληνικής Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Χειρουργικής

Webmaster: Athena Spanou, DMD, MD, OMFS 

Assistant Editor: Christos Krasadakis, DMD, MD, OMFS 

© 2019 Hellenic Association for Oral and Maxillofacial Surgery